Synoniem.eu

Wat is de betekenis van het woord synoniem?

Wat is een synoniem? Een synoniem is een woord dat ongeveer hetzelfde betekent als een ander woord. Oftewel, je kan verschillende woorden gebruiken om hetzelfde mee te communiceren. Om dit te verduidelijken zie je hieronder een concreet voorbeeld van twee zinnen die min of meer hetzelfde betekenen:

  1. “De oude dame parkeerde haar auto tegen de stoep”
  2. “De bejaarde vrouw stalde haar bolide tegen het trottoir”

Ondanks dat er volledig andere woorden zijn gebruikt betekenen de zinnen vrijwel hetzelfde.

Belangrijk om in je achterhoofd te houden is dat de betekenis bij een synoniem vaak hetzelfde is, maar dat niet alle woorden altijd direct inwisselbaar zijn in teksten. Vaak worden woorden in de spreektaal of als onderdeel van spreekwoorden in een bepaalde context gebruikt en het kan een raar effect geven als ze worden vervangen door een synoniem. In het volgende voorbeeld wordt dit duidelijk:

  1. Je bent een geschenk uit de hemel
  2. Je bent een cadeau uit de hemel

Dit verschijnsel komt doordat een woord een denotatie heeft en een connotatie:
Denotatie: werkelijke betekenis van een woord
Connotatie: de gevoelswaarde of bijklank van een woord

boek

Oorsprong van het woord ‘synoniem’

Oorspronkelijk komt het woord ‘synoniem’ uit het Grieks, het is een samentrekking van de woorden sun en onuma:
sun: gelijk, samen
onuma: woord, naam


Waardoor ontstaan synoniemen?

Woorden ontstaan alleen met een eigen specifieke betekenis, maar door spreektaal kunnen de betekenissen vervlochten raken in elkaar. Er ontstaan dan synoniemen. Vaak delft een van de woorden het onderspit en verdwijnt het uit de taal.

Een andere manier waarop synoniemen ontstaan is door invloeden uit andere talen. Voorheen was Frans de primaire taal voor synoniemen, maar tegenwoordig komen ook steeds meer woorden uit het Engels. Denk aan:
woordenschat (NL) -> vocabulaire(FR)
beeldscherm (NL) -> monitor (EN)



Wat is het nut van synoniemen?

Synoniemen worden van oudsher in de retorica, kunst van het redeneren, gebruikt om herhaling van een woord te voorkomen. Een tekst kan door veelvuldig gebruik van hetzelfde woord eentonig en saai worden. Door synoniemen te gebruiken maak je een tekst afwisselender en spannender. Denk ook aan poëzie of muziekteksten, waarin het qua cadans, ritme of rijmmogelijkheden handig kan zijn als er meerdere woorden ongeveer dezelfde betekenis hebben.

scrabble

Wat voor verschillende soorten synoniemen zijn er?

Een synoniem hoeft niet altijd exact hetzelfde te betekenen om een synoniem genoemd te worden. Synoniemen kunnen vergrotend, veralgemeniserend, verkleinend of specificerend werken.


Hoe gebruik je synoniemen?

Om ervoor te zorgen dat een tekst ritmisch goed loopt en de tekst aantrekkelijk blijft kan je synoniemen inzetten. Je kunt synoniemen ook gebruiken om iets kracht bij te zetten. Omdat synoniemen wederkerig zijn, is het voorzetsel ook flexibel: van/voor/aan. Iets is dus synoniem van, voor of aan iets.